มกปลา

   อาหารของชาวภูไทบ้านก้านเหลืองดงคือปลาซิวเอามาซ่อมไส้ขี้เด็ดหัวปลาออกแล้วใส่เครื่องผักหอม ผักบั่วใส่เครื่องปรุงเรียบร้อยแล้วก็เอามาห่อแล้วก็นำไปนึ่งพอประมาณพอสุขเพื่อเอามารับประทานได้เชยค่ะ

ประเพณีไทยอีสานงานบุญ บุญแจกข้าว

ประเพณีไทยอีสานงานบุญ บุญแจกข้าว

        ประเพณีไทย  บุญแจกข้าวเป็นการทำบุญเพื่ออุทิศส่วนกุศลให้แก่ผู้ล่วงลับไปแล้วเฉพาะญาติสนิท เช่น บิดา มารดา ปู่ย่า ตายาย ลุงป้า น้าอา เป็นต้น ปกติจะทำบุญอุทิศให้เมื่อถึงแก่กรรมไปแล้วประมาณไม่เกิน 1 ปี นานที่สุดไม่เกิน 3ปี ซึ่งทำกันเป็นการใหญ่โตเป็นพิเศษ และการทำบุญแจกข้าวนิยมทำกันหนหนึ่งต่อคนตายคนหนึ่งเท่านั้น นิยมทำกันในเดือนสามและเดือนสี่จะเป็นข้างขึ้นหรือข้างแรมก็ได้และมักจะทำบุญให้ตรงกับวันโกนหรือวันพระ

 

   ประเพณีไทยการทำบุญแจกข้าวชาวอีสานถือเป็นเรื่องสำคัญมากเพราะถือว่าทุกคนเมื่อถึงแก่กรรมแล้วจะต้องได้กินข้าวแจกหากบุคคลใดเมื่อตายไปแล้วไม่มีใครแจกข้าวให้ เข้าใจกันว่าบุคคลนั้นจะต้องได้รับความอดอยากและไม่ไปผุดไปเกิด วิญญาณจะคงวนเวียนคอยหาข้าวแจกอยู่นั้นเอง ตระกูลใดเมื่อญาติสนิทถึงแก่กรรมไม่ทำบุญแจกข้าวให้มักจะเป็นที่ดูหมิ่นของคนอื่นถูกชาวบ้านนินทาในทางไม่ดี หาว่าเป็นผู้ไม่รู้จักบุญคุณ เป็นคนเห็นแก่ตัวไม่รู้จักเสียสละเพื่อผู้อื่นที่ล่วงลับไปแล้ว การกำหนดการทำบุญแจกข้าว เมื่อกำหนดงานบุญแล้ว มีการบอกญาติพี่น้องทุกคนและผู้รักใคร่นับถือในหมู่บ้านใกล้เคียง หรือแม้จะไปอยู่คนละเมืองก็บอกให้ทราบเพื่อจะได้มาร่วมทำบุญโดยพร้อมเพียงกัน พอถึงวันกำหนดวันงานตอนเช้าจะมีการเลี้ยงญาติพี่น้องที่ได้รับเชิญจนอิ่มหนำสำราณตอนกลางวันมีการจัดตกแต่งเครื่องไทยทาน 

ตลาดตอนเย็นของบ้านก้านเหลืองดง

    ตลาดชุมชนบ้านก้านเหลืองดง คือตลาดตอนเย็นจะขายกับข้าวในตลาดมีกับข้าวหลายอย่าง คือ อาหารไทยเช่น พัดหมู แกงเขียวหวาน ข้าวพัด ทอดปลาทู เป็นต้น ส่วนอาหารอีสาน เช่น ลาบหมู ต้มไก่ ปิ้งไก่ ปิ้งหมู แกงหน่อไม้ แกงหอย แกงกุ้งเป็นต้นและยังมีของหวานอีกด้วยค่ะ ในตลาดมีอาหารหวานคาวเยอะแยะมากมายค่ะ

ไพหญ้าคา

       เนื่องจากในอดีตบ้านเรือนในชนบทส่วนใหญ่ใช้หญ้าคามาไพทำเป็นหลังคาบ้าน การไพหญ้าถือว่าเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นอย่างหนึ่ง ประโยชน์ของหญ้าคาคือชาวบ้านมองเห็นคุณค่าและมูลค่าของมันถึงแม้ในปัจจุบันบ้านเรือนไม่ได้มุงหลังคาด้วยหญ้าคาแล้วแต่ผู้คนก็ยังนิยมนำไพหญ้าคาไปมุงหลังคากระท่อม ทำร้านอาหาร แพปลา และทำโรงเรือนต่างๆเนื่องจากหลังคาที่มุงด้วยหญ้าคานั้นจะเย็นสบายประหยัดกว่ากระเบื้องและสังกะสี นี่เป็นส่วนสำคัญที่ทำให้ไพหญ้าคายังคงอยู่ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน

เลี้ยงกระบือ

เลี้ยงควายหรือกระบือ

         ในการเลี้ยงควายหรือกระบือในท้องถิ่นภูไทบ้านเฮา ควายนั้นก็เลี้ยงเหมือนวัวแต่เวลาควายกินน้ำจะไม่กินน้ำที่อีกตัวกินไม่หมดเพราะมันมีกลิ่นน้ำลายของอีกตัวและควายชอบเล่นน้ำกับโคลนประโยชน์ของควาย คือ 1.สามารถนำควายมาใช้ไถนาแทนรถไถได้ แต่ปัจจุบันนี้ชาวนาไม่ค่อยนิยมนำควายมาไถนาเพราะปัจจุบันชาวนามีรถไถนา 2.สามารถนำมูลควายมาทำเป็นปุ๋ยได้ เช่น ใช้เป็นปุ๋ยต้นไม้  ดอกไม้ พืชผักสวนครัวและสามารถนำมาใช้ประโยชน์อื่นๆอีกมากมายค่ะ

เลี้ยงเป็ด

 

      การเลี้ยงเป็ดในท้องถิ่นของชาวบ้านก้านเหลืองดง การเลี้ยงเป็ดไข่เป็นสัตว์ที่เลี้ยงง่าย ทนท่านต่อโรค สามารถใช้วัสดุท้องถิ่นหรือวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรเป็นอาหารของเป็ดได้ ประชาชนนิยมบริโภคไข่เป็ด นอกจากนี้ไข่เป็ดสามารถนำไปประกอบอาหารและทำขนมได้หลายชนิด เหมาะสำหรับนำไปแปรรูปเพื่อเพิ่มมูลค่า เช่น การทำไข่เค็ม เป็นต้นและสามารถนำเป็ดไปทำอาหารได้ค่ะ

ปลูกผักสวนครัว

การปลูกผักสวนครัวของวิถีชีวิตถิ่นภูไทบ้านเฮา

   พืชผัก หมายถึง พืชที่สามารถนำส่วนใดส่วนหนึ่งของต้นมาประกอบอาหารทั้ง ผล ดอก ลำต้น ใบ รากและหัว อาจมีถิ่นกำเนิดในประเทศและต่างประเทศ ผักสามารถปลูกได้ในทุกครัวเรือนบริเวณใกล้แหล่งน้ำ แม่น้ำ หรือพื้นที่ที่ชลประทานเข้าถึง การปลูกผักเราสามารถปลูกผักไว้กินในครัวเรือนสามารถลดค่าใช้จ่ายได้ค่ะ บางส่วนที่เป็นแปลงขนาดใหญ่มักมีพ่อค้าคนกลางเข้ารับถึงพื้นที่เพื่อส่งจำหน่ายยังตลาดแถวบ้านเราด้วยค่ะ

นึ่งข้าวเนียวบ้านเฮา

การนึ่งข้าวเหนียวของคนภูไทบ้านเฮา

         ข้าวเหนียว คือข้าวที่คนอีสานรู้จักเป็นอย่างดีคนบ้านก้านเหลืองดงเวลาทำนาก็จะทำแต่ข้าวเหนียวส่วนมากเพราะข้าวเหนียวกินกับอาหารได้หลายอย่างการนึ่งข้าวเหนียวแบบนี้ก็เป็นวิถีชีวิตของชาวภูไทบ้านเฮามานานแล้วข้าวเหนียวกว่าจะได้กินต้องนำไปแช่น้ำก่อนแล้วก็นึ่งใช้ เวลา10-15น.คนภูไทบ้านเฮาชอบนิยมกินข้าวเหนียวกับลาบก้อย และส้มตำ เป็นต้น

มันสำปะหลัง

               การถอนมันสำปะหลังของคนภูไทก็เป็นวิถีชีวิตของคนภูไทบ้านเฮา การปลูกมันสำปะหลัง มันสำปะหลังเป็นพืชที่ทนต่อสภาพความแห้งแล้งได้ดีไม่ต้องเอาใจใส่ดูแลมากนักผลตอบแทนต่อไร่สูงและมีต้นทุนการผลิตต่ำกว่าพืชอื่นๆหลายชนิด การปฏิบัติหลังการเก็บเกี่ยวนำผลผลิตหัวมันสดส่งโรงงานทันทีไม่ควรเก็บไว้เกิน 2 วัน เพราะจะเน่าเสีย การขนส่งรถบรรทุกหัวมันสำปะหลังต้องสะอาดและเหมาะสมกับปริมาณหัวมันสดไม่ควรเป็นรถบรรทุกที่ใช้บรรทุกดิน สัตว์หรือมูลสัตว์ เพราะอาจมีการปนเปื้อนของเชื้อโรค และเมื่อเราถอนมันเสร็จก็นำเอาไปขายสามารถทำรายได้ได้ดี

         

การหาปลา

      ในการหาปลาเป็นวิถีชีวิตของถิ่นภูไท คือหน้าแล้งวิถีชีวิตของบ้านเฮาคือการหาปลาที่สระหรือหนองนาอยู่ในนาใช้เครื่องสูบน้ำสูบน้ำออกพอน้ำแห้งก็ลงหาปลาและกุ้งหอยใช้สหวิงซอนปลากุ้งเพื่อเนำไปทำอาหารกินได้ทุกมืัอเมื่อเราต้องการ เช่น ปลาดุก กุ้ง เราสามารถแบ่งไว้กินหรือเราสามารถแบ่งเอาไปขายก็ได้ กิโลกรัมละ 100 บาท การหาปลาสามารถนำไปขายทำรายได้อีก

รับรถ

     การรับรถ ถือเป็นวิถีชีวิตของถิ่นภูไทบ้านเฮาเป็นประเพณีของชาวภูไทแต่ดั่งเดิม คือทำพิธีในการซื้อรถมาให้ทำพิธีรับรถหรือภาษาภูไทบ้านเฮาว่าฮับรถ ผูกแขนรถมีผ่าข้าว 1ผ่า มีขันน้ำหอม1ขันมีผ้าถุงผืนแพวามีสร้อยคอสร้อยแขนมีแหวนมีกระจกและเชิญเฒ่าแก่มา5-6คน แล้วก้พรมน้ำหอมให้รถที่เราซืัอมาแล้วเอาเข้าไปดอนปู่ตาไปคอบให้ปู่ตารับรู้ว่าเราซื้อรถยนต์มาให้เจ้าบ้านรับรู้ไปไหนก็ให้ท่านดูแลรักษาให้ปลอดภัยในการเข้าไปดงหอจะต้องมีหัวหมู เหล้าขาว1ขวด

ปลูกข้าวโพด

       ในภูมิปัญญาท้องถิ่นของชาวภูไท ปลูกข้าวโพดเป็นที่นิยมของชาวภูไทอีกอย่างคือการปลูกข้าวโพดเพราะการปลูกข้าวโพดเป็นพืชไร่ที่ค่อนข้างทนทานปลูกง่ายในสภาพดินฟ้าอากาศของเมืองไทยถ้ามีน้ำเพียงพอจะสามารถปลูกข้าวโพดได้ตลอดปี ที่ดินที่เหมาะในการปลูกข้าวโพดควรเป็นที่ดอนมีการระบายน้ำได้ดี ถ้าเป็นลุ่มควรยกร่องระบายน้ำอย่าให้น้ำขังข้าวโพดขึ้นได้ดีในดินร่วนปนทรายที่ระบายน้ำได้ดีมีความอุดมสมบูรณ์ของดินนอกจากนี้ข้าวโพดยังเป็นพืชที่ปลูกได้ดีอีกด้วยค่ะ การปลูกข้าวโพดสามารถต้มข้าวโพดเพื่อนำไปขายตามหมู่บ้านได้แลสามารถทำเป็นอาชีพเสริมของท้องถิ่นชาวภูไทได้ค่ะ